vrijdag 27 december 2013

Frank Wess 1922 - 2013

Frank Wess was een groot musicus, tenorsaxofonist  en fluitist. Hij was er een van de oude school in de jazz, de school waar een gevoel voor hartverwarmende swing het belangrijkste was. 'Wanneer je de maat met je voet niet kunt meetikken of er niet op kunt dansen, kun je net zo goed taxichauffeur worden, vertelde hij in een interview in 2005. 'Want daar alleen gaat het om.' De bittere ironie van deze uitspraak ligt in het gegeven, dat Frank Wess op 30 oktober 2013 in een taxi stierf, terwijl hij op weg was naar de nierdialyse. Hij werd 91 jaar.
























De bigband van Count Basie was een van de weinige orkesten die vanaf het begin van de dertiger jaren vorige eeuw tot in de zeventiger jaren jazz van hoge kwaliteit leverde. Veel van dat succes was terug te voeren op de grote talenten, zangers, instrumentalisten en arrangeurs die deel uitmaakten van de Count Basie. Frank Wess was degene die de saxofoonsectie van de Basieband in de jaren vijftig en zestig leidde. Daarnaast was hij een pionier. Hij was een van de eerste die de dwarsfluit een duidelijke plaats in het jazzgebeuren gaf. Frank Wellington Wess werd op 4 januari 1922 in Kansas City geboren en leefde tot  zijn dertiende levensjaar in Sapulpa, Oklahoma. Zijn vader was hoofdonderwijzer. Het was zijn moeder die Frank aanmoedigde om muziek te gaan studeren. Ze nam hem mee naar concerten van de klassieke tenor Roland Hayes en naar de blueszangere Ida Cox. Toen Wess tien jaar werd, kreeg hij zijn eerste saxofoon.

Frank Wess begon zijn loopbaan in Washington, toen hij in 1935 naar die stad verhuisde. Hij stopte tijdelijk met spelen, tot hij een groep studenten hoorde jammen tijdens de lunch op Dunbar high School. Een van die studenten was Billy Taylor. Taylor switchte van saxofoon naar piano toen hij Frank Wess hoorde spelen. 'Wess was toen nog een tiener, maar hij was al een opmerkelijke solist, volgens Eaylor in een intervieuw in 2008. Zowel Billy Taylor als Frank Wess studeerden in Washington bij Henry Grant, dezelfde leraar die zoveel invloed had op de jonge Duke Ellington. In zijn jonge jaren studeerde Frank Wess klassieke muziek. Zijn ervaring met jazz deed hij op in de nachtclubs van Washington, zoals de Club Bali, Republic Gardens, Crystal Caverns en Club Bengasi.
'Jazz moest je op straat leren. Speelde je jazz op het conservatorium, dan werd je er uit gegooid.' Zijn grote voorbeeld in die jaren was tenosaxofonist Lester Young.

De eerste professionele band van enige importantie was de formatie van Blanche Calloway, zuster van de bekende bandleider Cab Calloway. Daarnaast bleef Wess studeren. Tijdens de Tweede Wereldoorlog gaf hij- als twintigjarige- leiding aan een zeventienkoppig legerorkest- The 5th Armyband- die voor de troepen optrad. Ook was hij soloklarinettist in deze formatie. "We werden in 1942 naar Afrika gestuurd,'' herinnerde hij zich in een interview in 2005. "Toen we daar aankwamen was ons eerste optreden voor de Amerikanen, de Duitsers en de Engelsen. Kun je je het voorstellen? Ze dansten allemaal samen."

Zijn loopbaan kreeg verder vorm bij de bigband van zanger Billy Eckstine in het midden van de veertiger jaren, een bigband die toentertijd talenten als zangeres Sarah Vaughan, de trompettisten Dizzy Gillespie, Miles Davis en Fats Navarro, saxofonisten Charlie Parker en Dexter Gordon plus drummer Art Blakey in haar gelederen had. Na de band van Billy Eckstine vestigde Wess zich in Washington in 1949. Ondertussen speelde hij bij de bands van Lucky Millinder, Eddie Heywood
en de rhytm and blues formatie van Bull Moose Jackson. Met behulp van de G.I. Bill, die hij van zijn militaire dienst periode overhield, studeerde fluit bij Wallace Mann van het Nationaal Symfonie Orkest en rond zijn conservatoriumstudie af. Toen begon Count Basie te bellen en wist Wess geleidelijk over te halen om in 1953 tot diens bigband toe te treden. Frank Wess trad toe tot een versie vande Count Basie band  die The New Testament versie van de Basieband werd genoemd. Wess recruteerde toptalenten zoals trompettist/arrangeur Thad Jones, saxofonist Eric Dixon, bassist Eddie Jones en trombonist Bill Hughes voor de band. Het was de naoorlogse versie van de Count Basie band, met als hoogtepunt  de plaat 'The Atomic Mr. Basie uit 1957.

Het was Count Basie die Frank Wess overhaalde om te soleren op de fluit. Zijn solo´s op fluit in ´Cute´en andere nummers van de Basieband, gaven de band niet alleen een andere instrumentaal geluid, maar hadden invloed op het hele jazzgebeuren in die periode.  In zijn elf jaar bij de Count Basie bigband leverde Wess bijdragen aan jazzklassiekers als “April in Paris” uit 1955 en “Atomic Mr. Basie” uit 1957.  Wess' compositie Segue in C  was jarenlang een van de repertoirnummers. Een van de meest memorabale momenten van de band uit die periode is de soepel swingende solo op “Corner Pocket”. Jarenlang speelde Frank Wess samen met tenorsaxofonist Frank Foster. Foster zou later The Count Basie band leiden, na de dood van Count Basie. Foster en Wess vormden een duo dat complementair was, Frank Foster met zijn agressieve en door de bebop geïnspireerde stijl, Frank Wess met zijn elegantere, lyrische en meer ontspannen stijl. Zij bepaalden veel van het klankbeeld van de Basieband in de vijftiger en zestiger jaren. Hun- vriendschappelijke-   tenorbattles waren zo bepalend voor de optredens van de Basieband dat deze arrangeur/componist Neal Hefti inspireerden tot  "Two Franks".

Frank Wess verliet Count Basie in 1964 en verhuisde naar New York, waar hij werk vond bij de band van trompettist Clark Terry. Ook speelde hij in New York Jazz Quartet, samen met pianist Roland Hanna. Daarnaast had hij groepen onder eigen  naam. deed hij veel werk, o.a. The Sammy Davis Show en The Dick Cavett Show, in opnamestudio's en in begeleidingsorkesten van Broadwayshows. In 1980 formeerde hij met Frank Foster een kwintet, Two Franks, dat meer dan twintig jaar samen speelde. Daarnaast leidde Wess een big band met veel bekenden uit de Basie band, zoals trompettist Harry Edison, trombonist Benny Powell en saxofonist Billy Mitchell. Met deze bigband toerde hij o.m. door Japan. Als begeleider werd hij gevraagd voor Sarah Vaughan, Frank Sinatra en Anita O'Day. In de tachtiger jaren werkte hij regelmatig met de Toshiko Akayoshi big band en een band die het repertoire van Tadd Dameron speelde, Dameronia. Hij bracht verscheidene platen onder eigen naam uit, de laatste Magic 101 in 2013, samen met pianist Kenny Barron. "Rustig gaan leven? Hoezo? Ik heb mijn hele leven nooit iets anders gedaan, "verklaarde hij in een interview.

Bijdrage: C.P. Vincentius

Geen opmerkingen:

Een reactie posten